De vrije wil: Goddelijk geschenk en sleutel tot ontwaken
De vrije wil in het licht van de gnosis
Als we kijken naar de betekenis van deze twee woorden; vrije-wil, dan zijn we daar ook zo nog maar niet uit! Er is op deze twee woorden niet zo snel grip te krijgen, terwijl we vooral alles willen begrijpen over dit delicaat en veelomvattend onderwerp!
Over dit onderwerp is ook veel nagedacht, misschien juist omdat niet altijd duidelijk is wat de functie ervan is. Over dit onderwerp is al veel geschreven, maar de beschikbare literatuur blijft onnodig ingewikkeld, juist doordat er vooral vanuit het verstand is geschreven.
Van belang is te weten hoe ver ons bewustzijn werkelijk reikt om de diepere betekenis van onze vrije wil echt te kunnen doorgronden, want als dit niet helder is, levert dat een probleem op. Voor de verlossing van de ziel is dit inzicht van wezenlijk belang.
Waarom is de vrije wil eigenlijk zo'n delicaat onderwerp?
De vrije wil is zo'n delicaat onderwerp omdat zij principieel bòven de Goddelijke wil kan uitstijgen. Het delicate hiervan zit hem in het kunnen oordelen of onze vrije wil wel overeenkomt met de Goddelijke Wil, terwijl juist dat oordeel ons ook kan vellen. Wanneer je ontwaakt bent en wéét wat de Wil van God is, kun je jezelf daaraan toetsen.
Dat maakt de vrije wil tegelijk een groot geschenk en een grote verantwoordelijkheid.
Een niet ontwaakt persoon gebruikt de vrije wil volledig zelfstandig, wat het ego natuurlijk goed uitkomt. Dat ego zal er dan ook alles aan doen om je niet te laten ontwaken, juist omdat die vrije wil zich dan niet langer zo 'vrij' zal voelen.
Wij hebben een vrije wil. Zonder vrije wil zouden we enkel instinctief leven, zoals dieren. Juist omdat we kunnen denken, zijn we geen dier. Onze vrije wil hebben we bovendien gekregen en mogen we zien als een geschenk. De vrije wil was een basisgeschenk van God om een vrij leven te kunnen leiden.
De vrije wil is een goddelijk geschenk aan de gevallen mens, al in de eerste schepping door God gegeven. Zij is ons dus niet pas in onze stoffelijke toestand geschonken om haar nu te moeten gebruiken om verlost te worden. We hadden de vrije wil al veel eerder ontvangen, namelijk toen we nog Mens met een hoofdletter waren: de hogere Mens.
Een godsgeschenk, bedoeld voor al het goddelijke leven. Het is deze vrije wil die wij ná onze zondeval hebben meegekregen. De vrije wil incarneert zelf niet mee. Daarom kan ook de plaats van de incarnatie nooit door de vrije wil worden bepaald.
Het belangrijkste is dat we onze vrije wil hebben behouden.
We zijn weliswaar in afzondering, in een soort quarantaine geplaatst, maar altijd met behoud van dit principe. Onze vrije wil moest gewaarborgd blijven – juist dáár draait het om.
Die menselijke vrije wil, die vaak ego geïnspireerd is,
gebruiken we nogal grillig. We zijn de vrije wil meestal aan het gebruiken voor nutteloze dingen. Meestal zetten we haar in voor dingen die weinig betekenis hebben.
Vanaf onze geboorte beschikken we over de vrije wil; we doen ermee wat we willen en ze kan alle kanten op gaan, speculatief, slingerend van het ene naar het andere.
De uitkomst ligt nooit vast, noch hebben wij kennis van de eventuele effecten hiervan.
Zo wordt duidelijk hoe krachtig, maar ook hoe ongericht onze vrije wil vaak werkt. In eerste instantie is onze vrije wil sterk afhankelijk van het ego, dat ons beïnvloedt om soms 'verkeerde' beslissingen te nemen. Een keuze wordt immers gemaakt mét of dóór de vrije wil.
Dat betekent niet dat die wil van zichzelf slecht is; het is zeker geen vijand van de Goddelijke Wil. De vrije wil laat je juist de ruimte om op ieder moment bewust voor God te kiezen, en daarmee voor jouw groei naar het Licht.
De Goddelijke wereld zal daar nooit 'tussenkomen' met 'doe dit' of 'doe dat'. God heeft ons de vrije wil immers zelf gegeven; deze wordt door de Goddelijkheid altijd aanvaard en gerespecteerd. Dit, omdat het gewoon een eigen Goddelijk geschenk ìs en dat blijft altijd intact. Het is de keuze van de 'kleine' menselijke wil om zichzelf uiteindelijk op te heffen. Maar om die keuze te kunnen maken, hebben we eerst inzicht en zelfkennis nodig.
Onze vrije wil mag worden afgestemd op de Goddelijke Wil – de Ware Wil.
Dit, omdat er uiteindelijk maar één vrije wil is en die dient wel op het goed gebruikt te worden om op Goddelijk niveau verder te kunnen werken. Dat doe je door het pad van het endura te gaan. Je vrije wil past zich dan aan de Goddelijke Wil aan.
Onze vrije wil moet in overeenstemming komen met de Goddelijke wil. Met onze vrije wil kunnen we onszelf keuzes voorleggen, maar we kunnen de vrije wil zelf niets 'voorleggen', want dan leeft hij weer 'op zich'. Een eon; een gehechtheid, kan een eigen leven gaan leiden, maar de vrije wil niet; die kan geen eigen leven leiden.
Wat hierbij helpt, is het gebruiken van je onderscheidingsvermogen. Vraag je bij beslissingen af: wat is aards en wat is Goddelijk?
Als je bijvoorbeeld zegt: 'ik wil dat niet, ik ga met mijn vrije wil een keuze maken, een beslissing nemen', dat dat dan een moment kan zijn om een keer te gaan vergelijken of dat wel overeenkomt met de Goddelijke wil.
Als je merkt dat een persoonlijke keuze niet stroomt met de Goddelijke Wil, kies je wellicht de onjuiste weg. De gevolgen daarvan zijn vaak moeilijk te overzien, omdat ze voortkomen uit de ongerichte wil van de mens.
Met dit besef weet men ook waarom onze vrije wil in actie kan komen; we kunnen zelf kiezen wat we gaan doen, de weg van Jézus volgen of niet. Velen weten dan ook niet dat we die keuze hebben, maar door deze kennis komen we dat wel te weten.
De Wáre wil is simpelweg de wil om te ontwaken.
Met onze vrije wil kunnen we ervoor kiezen om ons te voegen naar Gods Wil en de band met de kleine, menselijke wil te verbreken. Die menselijke wil is immers nooit bevrijdend.
We kunnen in deze dualistische wereld alleen verlost worden door ons voldoende los te maken van de materie. We moeten onszelf verlossen. Het pad naar verlossing loop je alleen; dat heeft Jezus ook vóórgedaan. Het is het mooiste geschenk dat je jezelf kunt geven.
Het Christusprincipe: het Goede zonder tegenstelling
Door onze hand in die van Gods Wil te leggen, komt de vrije wil zoals hij bedoeld is, dan in actie. We kunnen zelf kiezen of we de weg van Jezus – het Christusprincipe – volgen. Het Christusprincipe is het Goede zonder tegenstelling.
Er is dus slechts één vrije wil; het is alleen een kwestie van welk zèlf erin domineert. Zolang de vrije wil via het lagere zelf functioneert, blijven we toch vaak 'verkeerde' keuzes maken, hoe hard we de wil ook trainen.
De juiste beslissingen zijn uiteindelijk niets anders dan de juiste keuzes, en die zullen we hoe dan ook zelf moeten maken. Deze keuzes uitstellen is in feite een vorm van zelfverloochening.
De vrije wil moet mee ontwaken,
het is dan, wanneer we voor een keuze staan, het gnostisch veld ons ook helpt om de juiste keuze te kunnen maken; dat de juiste beslissing genomen wordt en dat er juist geoordeeld wordt.
De vrije wil is ons geluk en onze inspiratiebron om hiér te proberen gelukkig te worden. Het èchte geluk is hier in deze illusie wereld echter niet te vinden. Waar het wel te vinden is, is in de oorspronkelijke wereld waar we vandaan komen.
Zoals gezegd; de vrije wil moet 'afgestemd' gaan worden op de Goddelijke wil.
Dat is ook de boodschap van 'water in wijn',
Jezus veranderde water in wijn. Met deze metafoor bedoelde Hij; wijn is immers een edele drank, dat het oude leven ingeruild wordt voor het nieuwe leven; van water naar wijn. Je gaat je graal gebruiken. Je laat de kennis in het hart dalen en je opent de kelk om iets anders binnen te laten komen.
Je kunt de graal dus zien als een voorstelling van het neerdalen van gnostische kennis van het hoofd naar het hart - zeg maar van het weten naar het toepassen. Jezus zei:
'Mijn Vader, indien het mogelijk is, laat deze drinkbeker dan voorbijgaan, doch niet gelijk ik wil, maar gelijk Gij wilt.'
Enkel de kruisdood zèlf heeft de betekenis van hoever je bereid moet zijn om je eigen ego te kruisigen om verlost te kunnen worden. Dit heeft niets te maken met een 'drinkbeker'. En dat zoals 'ik wil', houdt de mogelijkheid in, dat de dialectische invloeden alles nog weer zouden kunnen bederven. De uitspraak
'Zo boven, zo beneden'
is dan ook niet zomaar een vaststelling; het drukt de Wil van God uit; zorg ervoor dat wat beneden is, terug wordt zoals wat boven is. Dat is de ware betekenis. Wij moeten er zelf voor zorgen dat het beneden wòrdt, zoals het boven is; met andere woorden, onthecht je van deze dualistische wereld, en ga terug naar Huis!
'Mijn Vader, indien deze beker niet kan voorbijgaan, tenzij dat ik die drinke, Uw wil geschiede.'
Hij doelde hiermee op de letterlijke lijdensweg die zijn lichaam moest doorstaan om tot de lichamelijke kruisdood te komen. Dit was de enige weg om dat doel te bereiken.
Zo wordt voor ons de uitspraak 'sterven voor je sterft' duidelijk: vóór je lichamelijk sterft, moet je je ego al gekruisigd hebben.
Deze inname van Gnosis wordt in de opera Parzival van Richard Wagner voorgesteld als het nuttigen van brood en wijn in de Graalburcht.
Voor meer informatie hierover; zie de pagina 'Parzival en de betekenis van de Graal'.